Ons bezit
Aardbeving
Patrimonium heeft woningen in een gebied waar aardbevingen optreden. Dit heeft nu en in de toekomst effect op onder meer bedrijfsvoering en risico’s en daarmee eveneens op de jaarrekening.
In deze paragraaf vermelden wij de effecten van de aardbevingen. Er wordt aangegeven om welk vastgoed het gaat en vervolgens wordt ingegaan op de reeds ontstane schade en de afhandeling hiervan, de waarde en waarderingseffecten en de activiteiten op het gebied van versterken en verduurzamen. Tot slot wordt ingegaan op de gevolgen voor de jaarrekening.
Vastgoedbezit in aardbevingsgebied
Het vastgoed van Patrimonium bevindt zich uitsluitend in de stad Groningen en hiermee derhalve voor het grootste gedeelte niet in het risicogebied waar 20% of meer geaccepteerde schadegevallen ten opzichte van de totale woningvoorraad voorkomt. Per 2019 is het postcodegebied van Beijum aangemerkt als aardbevingsgebied in het handboek Marktwaardering. De marktwaarde van de woningen die Patrimonium in dit gebied heeft, zijn begin 2020 op basis van een full-taxatie bepaald, er is getaxeerd naar waardepeildatum 31 december 2019.
Schade afhandeling
Op grond van wettelijke bepalingen is de exploitant van de gasvelden, zijnde de NAM, aansprakelijk voor alle schade als gevolg van de exploitatie van de gasvelden. Patrimonium gaat er dan ook vanuit dat alle vormen van schade als gevolg van de aardbevingen volledig vergoed worden door de NAM.
Het wetsvoorstel Instituut Mijnbouwschade regelt dat alle schadeclaims als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld of de gasopslag bij Norg publiekrechtelijk in plaats van privaatrechtelijk bij de NAM afgehandeld kunnen worden. Daarvoor is een zelfstandig bestuursorgaan opgericht: het Instituut Mijnbouwschade Groningen. Dit Instituut gaat alle vormen van schade beoordelen die zijn ontstaan ten behoeve van gaswinning uit het Groningenveld of de gasopslag bij Norg. Dit betekent dat naast fysieke schade aan gebouwen en werken, voortaan ook andere vormen van schade, zoals waardedaling en immateriële schade, beoordeeld worden. En naast burgers kunnen ook bedrijven en overheden bij het Instituut terecht. Het Instituut Mijnbouwschade Groningen moet het loket worden voor de afhandeling van alle vormen van schade.
Wanneer de nieuwe Wet Mijnbouwschade in werking treedt is op dit moment nog niet bekend.
Effecten van aardbevingen op de waarde van en waardering van het onroerend goed
Aardbevingen kunnen een effect hebben op de waarde en daarmee de waardering van het onroerend goed. Dit raakt de jaarrekening voor zowel de marktwaarde in verhuurde staat en hiermee ook de beleidswaarde.
De rechtbank in Assen heeft in 2015 uitspraak gedaan waardoor waardedaling van onroerend goed als gevolg van aardbevingen aangemerkt kan worden als schade en daarmee in aanmerking komt voor een vergoeding door de exploitant, de NAM. De inhoud van dit vonnis is in januari 2018 overgenomen door het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. Alle woningbezitters en derhalve ook Patrimonium worden hiermee toegelaten tot een schadestaatprocedure waarin de omvang van de schade dient te worden vastgesteld. Ultimo 2019 is nog geen zekerheid met betrekking tot de uitkering in verband met de waardedaling.
Risico en beheersing
Over de risico’s is ook overleg gevoerd met de Aw en het WSW. De Aw en het WSW volgen de ontwikkelingen is het aardbevingsgebied. Patrimonium informeert de toezichthouders over de gevolgen voor hun portefeuilleplan en het strategisch vastgoedbeleid en -beheer.
De exploitanten van het gaswinningsgebied zijn wettelijk verplicht de schade en de kosten van het voorkomen van schade als gevolg van gaswinning te vergoeden (artikel 6:177 lid 1 en lid 4 BW, artikel 6:174 BW lid 3 BW en/of 6:162 BW in combinatie met art. 6:96 lid 1 en lid 2 onder a en b BW). We gaan er vanuit dat alle kosten betreffende aardbevingen door de exploitanten vergoed worden en dwingen dit desnoods via gerechtelijke stappen af.
Overheadkosten
In 2018 hebben de gezamenlijke corporaties in het aardbevingsgebied een akkoord bereikt over de vergoeding van overheadkosten. Deze vergoeding dekt niet alle kosten. De corporaties hebben besloten vanuit de bijdrage van de NAM allereerst de gemaakte externe kosten te vergoeden aan de individuele corporaties. In 2019 heeft Patrimonium in dit kader geen kosten gemaakt.
Versterken, verduurzamen en eisen nieuwbouw (versterkingsschade / bouwschade)
Lopende en in planning zijnde nieuwbouwprojecten in ons werkgebied zijn getoetst aan de vigerende praktijkrichtlijn voor aardbevingsbesteding bouwen (NPR). Daar waar nodig zijn bij bouwprojecten direct aanpassingen aangebracht in overleg met NAM. De meerkosten worden geclaimd bij de NAM, zijn onderdeel van de projectbegrotingen en worden (discussies over onderdelen daargelaten) door de NAM vergoed. In de planvorming van de overige nieuwbouwprojecten zijn de eisen van de vigerende NPR toegepast en de kosten hiervoor geraamd. Meerkosten worden ingediend bij de NAM. Dit geldt ook voor de kosten die verband houden met vertraging in de planvorming en/of realisatie als gevolg van onzekerheden ten aanzien van de noodzaak tot versterken. Ook voor het bouwproject dat in 2020 start vergoedt de NAM een deel van de bouwkosten.
Gevolgen voor de jaarrekening
Als gevolg van bovenstaande omstandigheden bestaan in beperkte mate onzekerheden ten aanzien van de vastgoedwaardering per 31 december 2019. De vastgoedwaardering voor aangewezen aardbevingsgebieden houdt rekening met de gevolgen van de aardbevingen. Voor Patrimonium geldt dat wij voor een deel in een aangewezen gebied liggen. Ultimo 2019 heeft dit nog niet tot een lagere waardering geleid, mogelijk kan dit op termijn wel aan de orde zijn. Voor deze gebieden is ten behoeve van de jaarrekening 2019 een full-waardering van het vastgoed uitgevoerd conform de richtlijnen uit het handboek marktwaardering 2019. Gezien de status van de inventarisatie van de technische en economische schade aan het vastgoed, de status van de PRA bouwen, het ontbreken van voldoende referentietransacties (zeker bij complexgewijze verkopen die de basis vormen voor een marktwaardewaardering) en de lopende gesprekken en procedures met de NCG, NAM en overige stakeholders zijn de financiële consequenties hiervan vooralsnog niet op voldoende betrouwbare wijze te bepalen. Wij gaan ervan uit dat de Rijksoverheid en daarmee de NAM de afspraken in het kabinetsbesluit van 17 januari 2014 zullen uitvoeren.
Patrimonium heeft beoordeeld of zij financieel in staat is om de gevolgen van de aardbevingsschade (waaronder het verschil tussen uitgaande kasstromen als gevolg van schadeherstel en -beperking en de extra kosten in haar bedrijfsvoering versus de te ontvangen vergoedingen) op te vangen en de toekomstige bedrijfsvoering te kunnen continueren. De afspraken met betrekking tot de vergoeding bij schade zijn vastgelegd in een convenant met de TCMG. Op basis van de afspraken in dit convenant is er voldoende zekerheid voor Patrimonium dat de kosten van schade worden vergoed. Naar de mening van het bestuur, met de kennis ten tijde van het opmaken van de jaarrekening is er geen aanleiding om te veronderstellen dat Patrimonium hier derhalve niet toe in staat zou zijn. Indien dit aan de orde zal zijn, heeft een lagere vastgoedwaardering geen effect op de leningsvoorwaarden, de financiering is geborgd bij het WSW, waarbij per balansdatum aan de criteria van het WSW wordt voldaan. Deze situatie leidt niet tot directe opeisbaarheid van de financiering. Patrimonium schat het risico ten aanzien van de continuïteit op dit moment als laag in.
Balkons en galerijen
Op verzoek van het Ministerie van BZK heeft Patrimonium in 2018 balkons en galerijen laten onderzoeken naar aanleiding van een balkonincident in Leeuwarden. Bij 314 balkons was onderzoek nodig omdat ze vallen onder de zorgplicht; bij 34 balkons is reparatie nodig en dat is in 2019 gebeurd. In 2020 worden de aangepakte balkons opnieuw gecoat. Patrimonium heeft hiermee aan de veiligheidsvoorschriften voldaan.
Bedrijfsonroerend goed en overige onroerend goed
Patrimonium beschikt naast woningen over andere vormen van vastgoed. In de onderstaande tabel wordt dit vastgoed weergegeven
tabel 10: Overzicht van ons bedrijfsonroerend goed en overig onroerend goed
| Bedrijfsmatig onroerend goed (BOG) | 374 |
| Intramuraal zorgvastgoed (ZOG) | 246 |
| Maatschappelijk onroerend goed (MOG) | 24 |
| Garageboxen | 317 |
| Parkeerplaatsen | 627 |
Dagelijks klachtenonderhoud
De technisch service medewerkers van Patrimonium voeren het gehele dagelijkse klachtenonderhoud uit. Onderhoudsklachten worden afhankelijk van de urgentie, zo spoedig mogelijk verholpen. De medewerkers hebben hun vaste wijk. Zij zijn ‘het gezicht' van Patrimonium en signaleren vanuit de dagelijkse praktijk vroegtijdig problemen. Ook vervullen ze vaak een maatschappelijke rol in deze functie. Sociale problemen die om een oplossing vragen, melden ze binnen de organisatie, waarna geprobeerd wordt gerichte zorg te organiseren door instanties.
De totale onderhoudskosten voor 2019 bedragen € 16,2 miljoen, dit is inclusief de toegerekende personeels- en organisatiekosten. De kosten van onderhoud zijn hoger dan begroot en hoger dan de realisatie in 2018 (€ 12,3 miljoen), een deel van het planmatig onderhoud uit 2018 is doorgeschoven naar 2019. Voor het onderhoud van onze installaties is na een prestatiegerichte aanbesteding als contractpartner gekozen voor Feenstra Installaties. Samen met Feenstra werken we aan een optimale service en onderhoudscyclus van onze installaties om zo de klanttevredenheid te verhogen en de storingsmeldingen te laten dalen.
Duurzaamheid
Patrimonium heeft te maken met diverse instanties die beleid maken op duurzaamheid waar wij vervolgens invulling aan moeten en ook graag willen geven. Zo zijn er afspraken vanuit Aedes, vanuit het ministerie en ook vanuit de gemeente Groningen. Allemaal met hun eigen belangen en hun eigen doelstellingen. Daarnaast maken we afspraken met onze huurdersorganisatie en de Raad van Commissarissen over onze duurzaamheiddoelen.
Patrimonium heeft in de afgelopen jaren diverse verduurzamingwerkzaamheden uitgevoerd aan haar woningen. Vaak is dat gebeurd tijdens planmatige onderhoudswerkzaamheden. Op dit moment hebben we een gemiddeld energielabel C en we verwachten in 2021 op gemiddeld label B te zitten.
In de portefeuillestrategie zijn 2019 alle woningen gelabeld voor doorexploiteren of heroverwegen. De woningen die we langjarig willen doorexploiteren krijgen de komende 30 jaar een verduurzamingspakket naar minimaal label A en daarnaast een maatregelpakket om de woning aan te sluiten op een CO2 neutrale warmtebron.
Om te bestuderen wat op installatiegebied oplossingen zijn die bijdragen aan de vermindering van de CO2 uitstoot zijn pilots opgestart. In 2018 hebben we bij 125 adressen een luchthybride warmtepomp als proef geplaatst om ervaring op te doen. In 2019 zijn de eerste resultaten binnengekomen vanuit de pilot. In 2020 zullen definitieve conclusies getrokken worden of deze vorm van verduurzaming doorgezet zal worden. Ook is afgesproken dat we mee gaan doen aan het aansluiten van woningen op warmtenet en dit zal in de komende jaren meer vorm en invulling gaan krijgen. In 2019 zijn de nieuwbouwwoningen in Selwerd aangesloten op warmtestad. In 2021 volgen de bestaande woningen in Selwerd.
We doen dus al veel, maar om duidelijk te krijgen waar we nu precies staan en waar we naar toe willen met duurzaamheid, circulariteit en materiaalgebruik zullen we in 2020 een duurzaamheidsvisie vaststellen waarna de uitvoeringsprogramma’s aangescherpt kunnen worden.
In 2019 heeft een aanbesteding plaats gevonden van onze energievraag. Na een selectietraject is gekozen om duurzame energie af te nemen bij Engie. Een groot gedeelte van onze stroomvraag wordt in de toekomst groen opgewekt waardoor we bijdragen aan de CO2 reductie.
Geriefverbetering
Als bewoners hun woning willen aanpassen aan hun eigen specifieke wensen dan wordt dit in principe toegestaan. Op hun verzoek kunnen tijdens de bewoning en/of bij mutatievoorzieningen als een moderne douche, woningisolatie en vaatwasaansluiting worden aangepast dan wel aangebracht tegen betaling van een huurverhoging of een eenmalige bijdrage.
Het beleid voor zelfaangebrachte voorzieningen is in 2019 opgesteld en begin 2020 vastgesteld.
Groot onderhoud en woningverbetering
In 2019 is ca. 30,7 miljoen geïnvesteerd in nieuwbouw, groot onderhoud en woningverbetering. We combineren planmatig onderhoud met de verduurzaming van onze voorraad door het opstarten van grote woningverbeteringsprojecten. Zo zijn in De Wijert met de aannemer Boekema ca. 70 portieketagewoningen verbeterd naar label A en is in Vinkhuizen het woningverbeteringsproject van 124 eengezinswoningen opgestart met Buursema Bouw. Ook in het centrum van Groningen aan het Damsterdiep is met Wits een contract gesloten voor de verbetering van ca. 130 woningen. De werkzaamheden aan de Invasiestraat en de Maaslaan zijn in 2019 tevens afgerond. Hierdoor zijn in totaal in 2019 meer dan 300 woningen verbeterd naar label A. In 2020 en 2021 trekken we deze lijn door en worden er bij ca. 1.000 woningen onderhoudswerkzaamheden gecombineerd met het verduurzamen van de woningen.
Generieke Ontheffing Wet natuurbescherming
In 2019 heeft Patrimonium samen met de corporaties Wierden en Borgen, Lefier, Nijestee en De Huismeester en de gemeente Groningen een Generieke ontheffing aangevraagd en gekregen in het kader van de Wet natuurbescherming. Voorheen moest voor elk afzonderlijk project een vergunning voor de Wet natuurbescherming worden aangevraagd; dat werkte nog wel eens vertragend. Met de generieke ontheffing, die 10 jaar geldig is, kan nu vooraf worden bepaald hoeveel nestkasten er geplaatst moeten worden, in welke periode en wanneer het beste het onderhoudsproject kan worden uitgevoerd. Een afspraak is dat door de gehele stad nestkasten worden opgehangen voor met name de vleermuis, gierzwaluw en de huismus.
Leegstand
De trend uit 2017 en 2018 heeft zich doorgezet: de leegstand bij mutatie is verder afgenomen. Aan enige leegstand bij mutatie is niet te ontkomen omdat het regelmatig nodig is om asbest uit de woning te verwijderen en dat kost tijd. Zie tabel.
tabel 11: Leegstand in 2019 in aantal dagen
| Wijk woning | Buurt woning | 2019-1 Leegstand in dagen |
2019-2 Leegstand in dagen |
2019-3 Leegstand in dagen |
2019-4 Leegstand in dagen |
|---|---|---|---|---|---|
| Centrum | Binnenstad-Zuid | 8,70 | 2,75 | 9,42 | 6,33 |
| Centrum | Hortusbuurt-Ebbingekwartier | 3,00 | 7,50 | ||
| Helpman e.o. | De Wijert | 8,25 | 36,67 | 15,75 | |
| Helpman e.o. | De Wijert-Zuid | 19,60 | 17,50 | 15,50 | 5,75 |
| Nieuw-West | Vinkhuizen-Noord | 13,57 | 21,60 | 9,43 | 13,43 |
| Nieuw-West | Vinkhuizen-Zuid | 8,33 | 12,63 | 7,60 | 5,00 |
| Noordoost | Beijum-Oost | 2,90 | 12,08 | 14,58 | 11,93 |
| Noordoost | Beijum-West | 6,00 | 5,00 | 2,00 | 17,00 |
| Noordwest | Selwerd | 19,38 | 3,33 | 8,14 | 10,22 |
| Noordwest | Tuinwijk | 17,67 | 6,71 | 11,33 | 12,00 |
| Oosterparkwijk | Damsterbuurt | 20,83 | 9,25 | 23,75 | |
| Oud-Noord | Indische buurt | 12,75 | 8,38 | 7,57 | 4,75 |
| Oud-Noord | Professorenbuurt | 13,33 | |||
| Oud-West | Oranjebuurt | 13,00 | |||
| Oud-Zuid | Grunobuurt | 24,43 | 19,20 | 3,60 | 25,00 |
| Oud-Zuid | Herewegbuurt | 4,00 | 27,00 | 1,00 | |
| Oud-Zuid | Oosterpoort | 11,00 | 8,00 | 7,33 | 6,50 |
| Oud-Zuid | Rivierenbuurt | 11,63 | 9,85 | 15,21 | 6,05 |
| Zuidwest | Corpus den Hoorn | 0,20 | 11,40 | 19,29 | 6,50 |
Liften
In ons bezit zijn in totaal 147 liften. Helaas heeft er in 2019 bij een lift een ernstig voorval plaatsgevonden. Een 4-jarig jongetje heeft zijn hand op een liftdeur gelegd toen de deur openging. Hierdoor is zijn hand tussen de liftdeur en de liftschacht terecht gekomen. Er ontstonden ernstige verwondingen toen geprobeerd werd de hand terug te trekken. Herhaling van een dergelijk ongeluk moet worden voorkomen. Mede op initiatief van de vader van het jongetje is door hem, Patrimonium, KONE (de liftleverancier) en het Liftinstituut hierover een gesprek gevoerd. Dat heeft geleid tot de toezegging door Patrimonium om een sticker te plakken op alle liftdeuren om te wijzen op het gevaar van het krijgen van een hand in de liftdeur; dit zal in 2020 ten uitvoer worden gebracht.
Mutatieonderhoud
Bij mutaties worden woningen zo nodig voorzien van een douche of er vinden ingrijpende onderhoudswerkzaamheden plaats. Tevens vinden in de woningen bij mutaties een uitgebreide asbestinventarisatie en indien nodig een asbestsanering plaats.
Nieuwbouw
Patrimonium heeft zich tot doel gesteld om jaarlijks 70 nieuwbouwwoningen op te leveren.
Zowel aan de technische kwaliteit als aan de functionaliteit van de woning of het woongebouw stelt Patrimonium hoge eisen en ook wordt er aardbevingsbestendig gebouwd.
Beijum
Op de locatie van het voormalige zorgcentrum Innersdijk heeft Patrimonium een appartementencomplex gebouwd, dat in februari 2019 is opgeleverd. Eén gedeelte bestaat uit 24 seniorenappartementen, met Patrimonium als verhuurder. Daarnaast worden 24 appartementen verhuurd aan De Zijlen voor mensen met een verstandelijke beperking. Op de begane grond zijn enkele openbare functies voor de wijk te vinden zoals een buurtcentrum en een vestiging van het WIJ-team.
Selwerd
In december 2019 heeft de bouwkundige oplevering plaats gevonden van de woontoren (‘de Beukenhorst’) op het terrein van voormalig Huize Patrimonium. Het gebouw telt 60 seniorenappartementen, waarvan 40 appartementen zijn toegewezen door Patrimonium; daarnaast heeft Patrimonium in samenwerking met ZINN 20 woningen toegewezen aan mensen met een zorgindicatie. De bewoners van de woontoren kunnen eventueel gebruikmaken van de faciliteiten van de woonzorglocatie van ZINN (‘de Es’) dat naast de woontoren is gesitueerd. Het complex is aangesloten op het warmtenet van WarmteStad. Alle woningen zijn per 15 januari 2020 verhuurd.
Knikdak
Patrimonium heeft eind 2019 de vergunning gekregen om een kinderopvanglocatie en 22 appartementen te bouwen in Beijum. De bouw is gestart in januari 2020. De woningen worden in 2020 opgeleverd. De woningen leveren evenveel energie als ze gebruiken. De woningen zijn gasloos, zeer energiezuinig en ze worden aardbevingbestendig gebouwd.
Opties grond
Patrimonium is actief op zoek naar mogelijk locaties om te kunnen bouwen, zodat kan worden voldaan aan de doelstelling om elk jaar 70 woningen te bouwen. Hiervoor heeft Patrimonium met de gemeente afspraken gemaakt om diverse haalbaarheidsstudies te starten op diverse locaties. Zo onderzoekt Patrimonium de mogelijkheid om 10 eengezinswoningen en 27 appartementen te bouwen op een oude schoollocatie in Beijum. Daarnaast heeft de gemeente ervoor gekozen om de eerste fase van de ontwikkeling van het suikerunieterrein met Patrimonium en Nijestee op te starten. De eerste plannen zullen gepresenteerd worden in 2022. Patrimonium is daarnaast met meerdere ontwikkelaars in gesprek om te kijken of er samenwerkingen mogelijk zijn om de 70 woningen per jaar te kunnen realiseren.
Samenstelling bezit
Het aantal woningen bedroeg aan het einde van het verslagjaar 6.178 (dit is exclusief 22 zorgplaatsen). In de onderstaande tabel is ons totale vastgoed weergegeven (per 31 december 2019).
tabel 12: Totale vastgoed
| Bedrijfsmatig, maatschappelijk en intramuraal onroerend goed | Aantal |
| Bedrijfsmatig onroerend goed (BOG) | 374 |
| Intramuraal zorgvastgoed (ZOG) | 246 |
| Maatschappelijk onroerend goed (MOG) | 24 |
| Subtotaal | 644 |
| Parkeergelegenheden | Aantal |
| Garagebox | 317 |
| Parkeerplaats | 627 |
| Subtotaal | 944 |
| Woongelegenheden | Aantal |
| Eengezinswoningen (EGW) | 919 |
| Meergezinswoningen (MGW) | 5259 |
| Zorgeenheid (extramuraal) | 22 |
| Subtotaal | 6200 |
| Totaal aantal VHE | 7788 |
tabel 13: Overzicht woningbezit naar bouwjaar
| Inclusief intramurale zorgeenheden | ||
|---|---|---|
| Bouwjaar | Aantal | In % |
| Tot 1945 | 592 | 9% |
| 1945-1959 | 1086 | 17% |
| 1960-1975 | 1819 | 28% |
| 1975-1990 | 2204 | 34% |
| 1991 en later | 745 | 12% |
| Totaal | 6446 |
.
| Exclusief intramurale zorgeenheden | ||
|---|---|---|
| Bouwjaar | Aantal | In % |
| Tot 1945 | 570 | 9% |
| 1945-1959 | 1086 | 18% |
| 1960-1975 | 1796 | 29% |
| 1975-1990 | 2124 | 34% |
| 1991 en later | 602 | 10% |
| Totaal | 6178 |
Dit overzicht laat zien dat Patrimonium relatief oud bezit heeft, wat meer onderhoudskosten met zich meebrengt. Het is noodzaak om op termijn bij bepaalde wooncomplexen te kiezen voor sloop en vervangende nieuwbouw waarmee het bezit wordt verjongd.
Betaalbare woningen voor de doelgroepen van beleid
De samenstelling van onze voorraad huurwoningen is als volgt: 23% van de woningen heeft een huurprijs ≤ € 424,44 en behoort tot de goedkope voorraad; 71% van de woningen heeft een huurprijs tussen € 424,44 en € 651,03 en valt in de categorie betaalbare voorraad. Het overgrote deel van onze voorraad (93%) is daardoor geschikt voor bewoners met een inkomen tot de inkomensgrenzen die gelden voor de huurtoeslag.
tabel 14: Woningvoorraad naar huurprijs
| Aantal woongelegenheden | Aantal | In % |
|---|---|---|
| < € 424,44 | 1405 | 23% |
| > € 424,44 - 607,46 | 3933 | 64% |
| > € 607,46 - 651,03 | 438 | 7% |
| > € 651,03 - 720,42 | 341 | 6% |
| > € 720,42 | 61 | 1% |
| Totaal | 6178 |
Bovengenoemde huurprijsgrenzen zijn dezelfde als genoemd in de Wet op de Huurtoeslag. De gemiddelde huurprijs van alle woningen bedraagt € 509,67.
Sloop woningen
In het verslagjaar zijn geen woningen gesloopt.
SVB
In 2019 is het SVB geactualiseerd. De complexanalyses zijn geactualiseerd. Vanuit de complexanalyses en wijkvisies worden zowel de nieuwbouwprogramma’s, herstructureringsprogramma’s en verduurzaming aangewezen. Ook de verkooplijst is geactualiseerd en bijgewerkt. Komend jaar zal gewerkt worden aan een strategie op bedrijfsonroerend goed en zal de verkooplijst verder aangevuld worden zodat het gemiddelde van 20 verkopen per jaar de komende 10 jaar geborgd kan worden.
Veiligheid
In het onderhoud voldoen wij aan de veiligheidseisen die voortvloeien uit wettelijke eisen en onze zorgplicht op het gebied van legionella, asbest en koolmonoxide.
Open verbrandingstoestellen
Moederhaard, gashaarden en geisers zijn open verbrandingstoestellen. In het kader van veiligheid en duurzaamheid is er in 2019 stevig ingezet op het vervangen hiervan. Er zijn 65 moederhaarden en geisers vervangen door een HR-ketel en 30 gashaarden en geisers door een cv-installatie met een HR-ketel. Mede dankzij de inzet van de bewonersparticipant hebben we een inhaalslag kunnen maken en zijn er nu nog slechts 5 moederhaarden en 15 gashaarden te vervangen. Daarover zijn afspraken gemaakt voor 2020.
Asbest
Bij verbouwingen mag geen gevaar ontstaan voor de gezondheid van bewoners en medewerkers door blootstelling aan asbest. We hebben daarom alle relevante mutatiewoningen (bouwjaar voor 1993) laten onderzoeken op asbest. Samen met een onderzoek in het oorspronkelijke bestek en de tekeningen is dit de basis voor een representatief referentiekader. Vanuit deze gegevens is er een asbestsignaleringskaart ontwikkeld die we aan ca 90% van onze huurders hebben verstrekt, zodat ook zij geïnformeerd zijn. De regelgeving omtrent het verwijderen van asbest wordt regelmatig aangescherpt en dat heeft als consequenties dat steeds meer asbest moet worden verwijderd en dat de kosten toenemen.
Asbest wordt ook steeds meer in de projectmatige aanpak verwijderd, zoals in de onderhoudsprojecten bij woningen in de Weijert, Vinkhuizen en Damsterdiep. Daar zijn diverse asbestonderdelen verwijderd. Vaak gaat dit om asbestpanelen, asbesthoudende kit en vensterbanken. Bij het vervangen van de kozijnen worden de asbest vensterbanken vaak ook verwijderd. Om de kosten te besparen, wordt er vaak een validatie uitgevoerd om de asbestverwijdering een klasse te verlagen. Dit is in twee projecten gelukt en daardoor is er behoorlijk bespaard in de kosten.
Legionellabeheer
Het voldoen aan de vigerende regelgeving voor legionellabeheer vergt veel inzet en middelen bij de complexen met een warmwatervoorziening. Ondanks de nodige inspectie en onderhoudsmaatregelen blijkt steeds weer dat de legionella boven de normen uit komt. Alhoewel het vaak een niet gevaarlijke variant is, zijn we toch gehouden aan de regelgeving van de overheid.
In 2019 hebben we wel weer aanpassingen gedaan aan de installaties omdat er spoelpunten, tappunten e.d. zijn toegevoegd of niet meer in gebruik waren. Daarnaast zijn we gestart om alles digitaal bij te houden in het digitale programma Tapper van Kalsbeek. Hierdoor is altijd online te bekijken hoe ver de spoelacties zijn en kan bij ziekte dit werk makkelijk worden overgenomen. Tevens hebben we het waterbedrijf toegang gegeven tot dit digitale programma, zodat zij op elk moment de status kan bekijken van de diverse locaties waar wordt gecontroleerd op legionella.
Verhuiskostenreglement
Binnen het Nieuw Lokaal Akkoord is een Sociaal Plan wijkvernieuwing vastgesteld. Hierin is vastgelegd wat een huurder van een corporatie in de stad Groningen mag verwachten als de huurder gedwongen moet verhuizen in verband met de noodzakelijke sloop of renovatie van de huurwoning. De bedragen voor de verhuiskostenvergoeding zijn voor de periode 18 februari 2019 – 20 februari 2020 vastgesteld op € 6.249 voor een zelfstandige woning. Aangezien Patrimonium in 2019 geen sloop en omvangrijke renovaties had, is er geen gebruik gemaakt van dit reglement.
Verkoop woningen
Om geld te genereren voor duurzaamheid, verkopen wij sociale huurwoningen bij mutatie of aan zittende huurders als deze op een eerder vastgestelde verkooplijst staan. De woningen worden verkocht tegen marktwaarde. De verkoop verloopt via een makelaar. In 2019 waren er 20 woningen begroot voor de verkoop. Er zijn in totaliteit 12 woningen verkocht. Doordat er tijdens mutatie onvoldoende woningen met een verkooplabel vrijkwamen, was het niet mogelijk om hogere verkoopaantallen te realiseren.Het opnieuw aanschrijven van een aantal zittende huurders met een woning met verkooplabel heeft in 2019 nog niet tot extra verkopen geresulteerd. De effecten zullen pas in 2020 merkbaar zijn. De totale verkoopopbrengst van de woningen lag in verhouding hoger dan begroot.